به گزارش روابط عمومی پژوهشکده بیمه، پنل تخصصی «حکمرانی داده و هوش مصنوعی؛ نوآوری و امنیت در پرتو نظارت هوشمند و مقابله با تقلب در بیمه» روز یکشنبه ۱۷ آبان‌ماه ۱۴۰۵، در چارچوب برنامه‌های سی‌وسومین همایش ملی و چهاردهمین همایش بین‌المللی بیمه و توسعه به‌صورت برخط برگزار شد.

در این پنل، حسن حقیقی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، مدیریت پنل را بر عهده داشت و همچنین احمدرضا ضرابیه، مدیرعامل بیمه سامان، مجید بنویدی، مدیرعامل بیمه پارسیان و اسد اسدی، مدیرعامل بیمه سینا، به بیان دیدگاه‌ها و تجربیات خود درباره فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات به‌کارگیری فناوری‌های نوین در صنعت بیمه پرداختند.

ضرورت پیوند هوش مصنوعی با نیازهای واقعی صنعت بیمه

حسن حقیقی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و مدیر پنل، با تأکید بر اینکه تحول هوشمند در صنعت بیمه نباید صرفاً به استفاده از ابزارها و فناوری‌های جدید محدود شود، اظهار کرد: پیش از ورود به پروژه‌های هوش مصنوعی، باید از کیفیت، اعتبار و کفایت داده‌های مورد استفاده اطمینان حاصل کرد. اطلاعات مربوط به خسارت‌ها، مشتریان، قراردادها و سایر فرایندهای بیمه‌ای، زمانی می‌توانند مبنای تصمیم‌گیری هوشمند قرار گیرند که از صحت و انسجام کافی برخوردار باشند.

وی انتخاب مسئله واقعی کسب‌وکار را یکی دیگر از پیش‌نیازهای اجرای پروژه‌های هوش مصنوعی دانست و تصریح کرد: شرکت‌های بیمه باید پیش از آغاز هر پروژه، مشخص کنند که فناوری مورد استفاده چه مسئله‌ای را حل می‌کند و چه ارزش اقتصادی و عملیاتی برای شرکت به همراه خواهد داشت. از این منظر، کاهش هزینه‌ها، پیشگیری از خسارت، بهبود خدمات مشتریان و افزایش کارایی فرایندها می‌توانند از شاخص‌های ارزیابی موفقیت پروژه‌ها باشند.

حقیقی همچنین بر ضرورت آغاز فعالیت‌ها با طرح‌های آزمایشی کوچک و کاربردی و توسعه تدریجی آن‌ها پس از ارزیابی نتایج تأکید کرد. به گفته وی، حکمرانی هوش مصنوعی مستلزم تعیین مسئولیت تصمیم‌های الگوریتمی، اطمینان از کیفیت داده‌ها، ثبت و امکان ممیزی فرایند تصمیم‌گیری و پیش‌بینی سازوکارهایی برای رسیدگی به اعتراض مشتریان است. وی همکاری میان دانشگاه‌ها، شرکت‌های فناور، بیمه مرکزی و شرکت‌های بیمه و فراهم کردن بسترهای آزمون عملیاتی را نیز در توسعه این حوزه ضروری دانست.

صیانت از داده‌ها؛ پیش‌نیاز توسعه خدمات هوشمند

مجید بنویدی، مدیرعامل بیمه پارسیان، با اشاره به اهمیت داده در فعالیت شرکت‌های بیمه، اطلاعات را یکی از دارایی‌های ارزشمند این شرکت‌ها عنوان کرد و گفت: بهره‌گیری از ظرفیت فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی و اینترنت اشیا، بدون توجه به نحوه مدیریت و نگهداری داده‌ها، نمی‌تواند به نتایج مطلوب منجر شود.

وی پالایش، طبقه‌بندی و حفاظت از داده‌ها را از اقدامات ضروری در مسیر تحول دیجیتال دانست و بر لزوم تقویت کنترل‌های داخلی و رعایت الزامات امنیت اطلاعات تأکید کرد. به اعتقاد بنویدی، ایجاد اطمینان نسبت به صحت و محرمانگی اطلاعات، علاوه بر فراهم کردن زمینه استفاده مؤثر از فناوری‌های نوین، در حفظ اعتماد مشتریان و ارتقای عملکرد شرکت‌های بیمه نیز نقش مهمی دارد.

اعتماد نهادی؛ مکمل توسعه فناوری در صنعت بیمه

احمدرضا ضرابیه، مدیرعامل بیمه سامان، با تأکید بر اینکه صرف استفاده از هوش مصنوعی و ابزارهای فناورانه به ایجاد اعتماد در صنعت بیمه منجر نمی‌شود، اعتماد نهادی و اعتبار عملکرد شرکت‌های بیمه را از عوامل اصلی پذیرش خدمات هوشمند دانست.

وی با اشاره به ضرورت بازنگری در مدل کسب‌وکار شرکت‌های بیمه، حرکت از رویکرد جبران خسارت پس از وقوع حادثه به سمت پیش‌بینی و پیشگیری از خسارت را یکی از ظرفیت‌های مهم فناوری‌های نوین عنوان کرد. به گفته ضرابیه، حکمرانی داده باید با وضعیت مالی و توانگری شرکت‌های بیمه نیز ارتباط داشته باشد؛ چراکه تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر داده و مدیریت هوشمند ریسک، در نهایت باید به تقویت پایداری و سلامت مالی شرکت‌ها کمک کند.

ضرابیه همچنین بر تدوین دستورالعمل‌های مشخص برای مدیریت ریسک‌های ناشی از هوش مصنوعی، قرار گرفتن موضوع حکمرانی هوش مصنوعی در دستور کار هیئت‌مدیره شرکت‌های بیمه و ایجاد محیط‌های آزمون برای ارزیابی و توسعه راهکارهای فناورانه تأکید کرد. وی سنجش اعتماد مشتریان و توجه به اعتبار نهادی شرکت‌ها را نیز از موضوعات مهم در مسیر توسعه خدمات هوشمند برشمرد.

ضرورت توسعه نظارت هوشمند و نظام رتبه‌بندی در زنجیره ارزش بیمه

اسد اسدی، مدیرعامل بیمه سینا، با اشاره به نقش فناوری در تحول فرایندهای صنعت بیمه، بر ضرورت عبور از مرحله طرح موضوع و حرکت به سمت اجرای عملی راهکارهای هوشمند تأکید کرد.

وی توسعه نظارت هوشمند بر شرکت‌های بیمه و سایر بازیگران زنجیره ارزش، از جمله پلتفرم‌ها و شبکه فروش، را یکی از نیازهای مهم صنعت دانست و پیشنهاد کرد نظام رتبه‌بندی قابل اتکایی برای ارزیابی عملکرد و وضعیت این مجموعه‌ها طراحی شود. به گفته اسدی، نتایج چنین نظامی می‌تواند اطلاعات مناسبی برای تصمیم‌گیری درباره پذیرش و مدیریت ریسک در اختیار شرکت‌های بیمه و سایر ذی‌نفعان قرار دهد.

دیدگاه‌های مطرح‌شده در این پنل نشان داد که تحقق حکمرانی هوشمند در صنعت بیمه، به مجموعه‌ای از الزامات فنی، مدیریتی و نهادی وابسته است. کیفیت و امنیت داده‌ها، انتخاب کاربردهای واقعی و دارای ارزش اقتصادی برای هوش مصنوعی، شفافیت در مسئولیت‌پذیری تصمیم‌های الگوریتمی، حفظ اعتماد مشتریان، تقویت سلامت مالی شرکت‌ها و توسعه نظارت هوشمند، از جمله محورهای اصلی این تحول به شمار می‌روند.

همچنین همکاری میان شرکت‌های بیمه، نهاد ناظر، دانشگاه‌ها و مجموعه‌های فناور می‌تواند زمینه تبدیل ظرفیت‌های فناوری به راهکارهای عملیاتی و قابل اتکا را فراهم کند؛ مسیری که در نهایت به ارتقای کارایی، مدیریت بهتر ریسک و افزایش اعتماد در صنعت بیمه منجر خواهد شد.

در این پنل علمی ذاکر تیموری مقاله اثر حکمرانی داده ادراک شده بر قصد استفاده از خدمات بیمه هوشمند: نقش میانجی اعتماد نهادی و اعتماد به هوش مصنوعی، ریحانه زیلوچی مقاله تبیین عوامل موثر بر اقدام سازمانی داده محور و تاب آوری در چارچوب اعتماد خود تولید: اعتبارسنجی تجربی در صنعت بیمه، کیمیا کریمی مقاله حکمرانی هوشمند حفظ بیمه گذاران با تصمیم گیری ارزش محور و توضیح پذیر و رضا یزدانی مقاله از جبران خسارت تا پیشگیری هوشمند: مرور نظام مند نقش اینترنت اشیا در تحول مدل کسب و کار بیمه و مدیریت پیش نگر ریسک را ارائه کردند.