به گزارش روابط عمومی و اموربین الملل پژوهشکده بیمه، هوش مصنوعی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین فناوریهای تحولآفرین در صنعت بیمه تبدیل شده و زمینه بهبود فرآیندهایی نظیر ارزیابی ریسک، قیمتگذاری، مدیریت خسارت و کشف تقلب را فراهم کرده است. در این میان، بیمه خودرو به دلیل سهم قابل توجه آن در پرتفوی صنعت بیمه و حجم بالای عملیات اجرایی، از جمله حوزههایی است که بیشترین ظرفیت را برای بهرهگیری از فناوریهای هوشمند دارد.
بر اساس این گزارش، اگرچه آییننامه ۱۰۵ بیمه مرکزی با هدف حمایت از نوآوری و توسعه فناوریهای نوین در صنعت بیمه تدوین شده است، اما شواهد موجود نشان میدهد بهرهبرداری گسترده و نظاممند از هوش مصنوعی در حوزه بیمه خودرو همچنان با موانع متعددی روبهرو است.
موانع توسعه هوش مصنوعی در بیمه خودرو
یافتههای این پژوهش نشان میدهد چالشهای موجود را میتوان در چهار دسته اصلی طبقهبندی کرد. نخست، موانع فنی و زیرساختی که شامل محدودیتهای فناوری، نبود زیرساختهای مناسب و دشواری پیادهسازی مدلهای هوشمند در فرآیندهای بیمهای است.
دومین دسته به چالشهای مرتبط با داده اختصاص دارد. کیفیت، دسترسپذیری و یکپارچگی دادهها از مهمترین پیشنیازهای توسعه هوش مصنوعی به شمار میرود و هرگونه ضعف در این حوزه میتواند اثربخشی مدلهای هوشمند را کاهش دهد.
این گزارش همچنین به موانع سازمانی و فرهنگی اشاره میکند. مقاومت در برابر تغییر، محدودیت دانش تخصصی در زمینه هوش مصنوعی و نگرانی نسبت به استفاده از فناوریهای نوین از جمله عواملی هستند که روند تحول دیجیتال در صنعت بیمه را با کندی مواجه میکنند.
در کنار این موارد، چالشهای تنظیمگری نیز از دیگر موانع توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در صنعت بیمه محسوب میشود. پژوهش حاضر به بررسی فاصله میان ظرفیتهای موجود در مقررات و میزان تحقق عملیاتی آنها پرداخته و بر ضرورت بازنگری در برخی سازوکارهای نظارتی تأکید کرده است.
تجربه جهانی و نقش رگولاتور
در بخش دیگری از این گزارش، تجربه کشورهای پیشرو در حوزه تنظیمگری هوش مصنوعی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج این مطالعه تطبیقی نشان میدهد که توسعه مسئولانه هوش مصنوعی نیازمند چارچوبهای مشخصی برای حاکمیت داده، مدیریت ریسک مدلهای هوشمند و نظارت بر تبعیضهای احتمالی الگوریتمی است.
پژوهشکده بیمه در این گزارش با بهرهگیری از اسناد بینالمللی و دیدگاههای خبرگان صنعت بیمه، پیشنهادهایی برای بهبود تنظیمگری هوش مصنوعی در کشور ارائه کرده است. این پیشنهادها شامل اصلاح برخی الزامات آییننامهای، طراحی سازوکارهای نظارت بر مدلهای هوشمند و تدوین نقشه راه عملیاتی برای توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در بیمه خودرو است.
بر اساس نتایج این پژوهش، استفاده مؤثر از هوش مصنوعی میتواند ضمن افزایش دقت ارزیابی ریسک و بهبود فرآیند رسیدگی به خسارتها، زمینه ارتقای کارایی صنعت بیمه و افزایش رضایت بیمهگذاران را فراهم کند. همچنین تدوین چارچوبهای نظارتی متناسب با تحولات فناوری میتواند نقش مهمی در تقویت اعتماد عمومی و توسعه نوآوری در صنعت بیمه کشور داشته باشد.
علاقهمندان میتوانند متن کامل این گزارش پژوهشی را از طریق وبسایت پژوهشکده بیمه دریافت کنند.